Les 3 van 9: Hoe werkt ChatGPT?

Hoe werkt ChatGPT?

ChatGPT, Claude, Gemini en Copilot lijken wel te kunnen denken. Je stelt een vraag, en je krijgt in seconden een compleet antwoord terug, in gewone taal. Hoe kan dat?

Deze animatie laat zien hoe een chatbot steeds het volgende woord voorspelt.

Een taalmodel: steeds het volgende woord raden

Een chatbot draait op wat we een taalmodel noemen. Dat heeft geleerd om telkens het meest logische volgende woord te voorspellen, woord voor woord. Om dat goed te kunnen, is het getraind op een enorme hoeveelheid tekst: boeken, artikelen en websites.

Generatieve AI: iets nieuws maken

ChatGPT hoort bij generatieve AI: AI die iets nieuws maakt. Bij elke vraag bouwt hij een gloednieuw antwoord op, woord voor woord.

Eén opdracht wordt een nieuwe tekst, een nieuw plaatje of een nieuwe stem.

Even onthouden: een chatbot zoekt niet in een database naar het juiste antwoord, zoals een zoekmachine dat doet. Hij bouwt het antwoord zelf op, woord voor woord.

Waarom het overtuigend klinkt, maar toch fout kan zijn

Een taalmodel klinkt bijna altijd zelfverzekerd. Maar vloeiend klinken is niet hetzelfde als kloppen. Dat noemen we een hallucinatie: geen leugen, maar een gok die er goed uitziet.

Het model kiest het meest waarschijnlijke woord, niet per se het feitelijk juiste. Zo klinkt een fout antwoord net zo zeker als een goed antwoord.

De bekendste chatbots op een rij

De bekendste chatbots: ChatGPT (chatgpt.com), Claude (claude.ai), Gemini (gemini.google.com), Copilot (copilot.microsoft.com) en Le Chat (chat.mistral.ai) van het Franse Mistral. Ze werken allemaal volgens hetzelfde principe: woord voor woord een antwoord opbouwen. In les 4 lees je hoe je je eerste gesprek voert.

Probeer het zelf

Wil je zelf zien hoe een taalmodel woord voor woord werkt? Open een gratis chatbot en typ:

Vertel in één zin waarom de lucht overdag blauw is, en leg daarna in twee zinnen uit hoe je zelf tot dat antwoord bent gekomen.

Let op het tweede deel van het antwoord. De chatbot beschrijft dan eigenlijk hoe hij redeneert, in plaats van dat hij echt terugkijkt op zijn eigen gedachten. Dat is een mooi voorbeeld van hoe overtuigend een taalmodel kan klinken.

Onthoud

ChatGPT en andere chatbots draaien op een taalmodel dat steeds het volgende woord voorspelt.
Zo'n model is getraind op een enorme hoeveelheid tekst uit boeken, artikelen en websites.
Generatieve AI maakt iets nieuws: een nieuwe tekst, afbeelding of geluid.
Een chatbot klinkt altijd zelfverzekerd, ook als het antwoord niet klopt.
Er zijn meerdere bekende chatbots: ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot en Le Chat.

Zoekt ChatGPT het antwoord op in een database?

Nee. ChatGPT bouwt het antwoord zelf op, woord voor woord, op basis van patronen die hij tijdens het trainen heeft geleerd.

Kan ChatGPT dingen verzinnen?

Ja. Omdat het model altijd het meest waarschijnlijke woord kiest, kan het soms iets vertellen dat klinkt als een feit maar niet klopt.

Zijn ChatGPT, Claude en Gemini hetzelfde?

Ze werken volgens hetzelfde principe, maar zijn gemaakt door verschillende bedrijven en verschillen in details.

← Vorige les: Hoe leert een computer? Volgende les: Je eerste gesprek met AI →

Veelgestelde vragen

Hoe werkt ChatGPT precies?

ChatGPT gebruikt een taalmodel dat is getraind op heel veel tekst. Bij elke vraag bouwt het model woord voor woord een nieuw antwoord op, door steeds het meest logische volgende woord te kiezen.

Wat is generatieve AI?

Generatieve AI is AI die iets nieuws maakt, zoals tekst, een afbeelding of geluid. ChatGPT is daarvan een bekend voorbeeld voor tekst.

Waarom klinkt ChatGPT zo zelfverzekerd, ook bij foute antwoorden?

Het model kiest altijd het meest waarschijnlijke woord, ongeacht of het antwoord feitelijk klopt. Daardoor klinkt een fout antwoord even overtuigend als een goed antwoord.

Is ChatGPT hetzelfde als een zoekmachine?

Nee. Een zoekmachine verwijst je naar bestaande websites. ChatGPT maakt zelf een nieuw antwoord, en verwijst niet automatisch naar een bron.