Les 8 van 9: Kun je AI vertrouwen?

Kun je AI vertrouwen?

AI is heel handig, maar niet feilloos. In deze les leer je waar je op moet letten: verzinsels die overtuigend klinken, wat je beter niet deelt, en hoe oplichters AI misbruiken. Aan het eind heb je een simpele checklist.

Deze animatie laat zien hoe je een antwoord controleert, wat je niet deelt, en waarom je bij een verdacht appje zelf terugbelt.

AI-hallucinaties: als een chatbot iets verzint

Een chatbot bouwt een antwoord woord voor woord op en klinkt daarbij altijd zelfverzekerd, ook als het niet klopt. Zo'n verzonnen antwoord heet een hallucinatie: denk aan een boektitel, jaartal of wettekst die helemaal niet bestaat. Twijfel je bij een belangrijk feit? Vraag door, en zoek het ook even na op een betrouwbare website.

Deze animatie laat zien hoe een chatbot een boek noemt dat niet bestaat: je zoekt het op, vindt niets, en weet dan dat je moet controleren.

AI-privacy: wat deel je niet met een chatbot

Alles wat je typt in een chatbot, stuur je naar een bedrijf op internet. Deel daarom nooit je BSN-nummer, wachtwoorden, bankgegevens of medische gegevens, en ook geen gegevens van klanten of patiënten. Twijfel je? Zou je het ook aan een onbekende in de bus vertellen? Zo niet, deel het niet met een chatbot. Meer over je rechten: Autoriteit Persoonsgegevens.

Deepfakes en nepstemmen

AI kan ook overtuigend nagemaakt beeld en geluid maken. Een deepfake is nagemaakt beeld of geluid dat echt lijkt, zoals een video waarin iemand iets zegt wat niet echt gebeurd is. Bij familie-appfraude belt of appt iemand met zo'n nagemaakte stem die klinkt als je kind of kleinkind, en vraagt met spoed om geld.

Krijg je een dringend geldverzoek, zogenaamd van familie? Hang op of stop het gesprek, en bel dat familielid zelf terug op het nummer dat je al had. Maak nooit onder tijdsdruk geld over.

Deze animatie laat nepstem-fraude in drie stappen zien: een appje met een stem, twijfel, en zelf terugbellen op een bekend nummer.

Is ChatGPT veilig? Checklist voor dagelijks gebruik

Controleer belangrijke feiten, cijfers en jaartallen altijd nog even zelf.
Deel nooit je BSN-nummer, wachtwoorden, bankgegevens of medische informatie met een chatbot.
Deel geen gegevens van andere mensen zonder toestemming.
Wees achterdochtig bij een dringend verzoek om geld, ook als de stem bekend klinkt.
Klinkt iets te mooi, te dringend of te vreemd? Neem dan een moment extra om na te denken.

Probeer het zelf

Oefen met kritisch controleren. Open een gratis chatbot en typ:

Vertel drie feiten over het weer in Nederland in de negentiende eeuw. Wees zo specifiek mogelijk met cijfers en jaartallen.

Bekijk het antwoord kritisch. Klinkt het overtuigend? Zou je het zomaar overnemen, of eerst willen natrekken? Dat kritische gevoel wil je bij elk AI-antwoord gebruiken.

Onthoud

Een chatbot kan dingen verzinnen die overtuigend klinken. Dat heet een hallucinatie.
Controleer belangrijke feiten altijd zelf, zeker bij cijfers, namen en jaartallen.
Deel nooit gevoelige informatie zoals je BSN-nummer, wachtwoorden of medische gegevens.
AI kan ook gebruikt worden voor deepfakes en nepstemmen bij oplichting.
Bij een dringend geldverzoek: hang op, en bel zelf terug op een bekend nummer.

Wat is een hallucinatie bij AI?

Dat is een verzonnen antwoord dat overtuigend klinkt, maar niet klopt. De chatbot "liegt" niet expres, hij weet gewoon niet dat het fout is.

Mag ik klantgegevens invoeren in een chatbot voor mijn werk?

Nee, dat kan een privacyprobleem opleveren. Vraag bij twijfel na bij je werkgever wat wel en niet mag.

Wat doe ik als iemand aan de telefoon dringend om geld vraagt?

Hang op of stop het gesprek, en bel dat familielid of die instantie zelf terug op een nummer dat je al had. Maak nooit onder tijdsdruk geld over.

← Vorige les: AI-agents: AI die zelf klussen doet Volgende les: AI op je werk →

Veelgestelde vragen

Is ChatGPT veilig om te gebruiken?

Voor de meeste dagelijkse vragen wel, zolang je geen gevoelige gegevens deelt en belangrijke feiten zelf controleert.

Wat is AI-privacy precies?

Dat gaat over hoe voorzichtig je bent met persoonlijke gegevens wanneer je AI gebruikt. Deel nooit gegevens zoals je BSN-nummer, wachtwoorden of medische informatie met een chatbot.

Wat zijn AI-hallucinaties?

Dat zijn verzonnen antwoorden die een chatbot met veel zelfvertrouwen geeft, terwijl ze niet kloppen. Controleer belangrijke feiten daarom altijd zelf.

Kan AI gebruikt worden voor oplichting?

Ja, bijvoorbeeld via nagemaakte stemmen of nagemaakte video bij zogenoemde familie-appfraude. Wees alert bij dringende geldverzoeken en bel altijd zelf terug op een bekend nummer.